Chondromalacja rzepki

16-11-2018

W ostatnich latach wzrasta poziom świadomości osób związanych z medycyną sportową, niestety nadal zdarza się, że termin chondromalacja rzepki jest nadużywany i stosowany do wszystkich dolegliwości bólowych w przedniej części stawu kolanowego, niezależnie od ich rzeczywistej przyczyny. Prawidłowo chondromalacja rzepki oznacza zmiany strukturalne w obrębie tkanki chrzęstnej rzepki  oraz kłykci uda. Aby określić stopień zmian stosuje się 4- stopniową skalę Quterbridge’a:

  • I – chrząstka ma prawidłową powierzchnię, ale jest miękka
  • II – uszkodzenie warstwy powierzchownej, chrząstka traci gładkość
  • III – pęknięcia sięgają warstwy głębokiej, ale nie dotyczą kości
  • IV – ubytki odsłaniają kość

 

Objawy

Dominującym objawem chondromalacji rzepki jest ból, któremu często towarzyszy obrzęk lub krepitacje w stawie. Dolegliwości mogą pojawiać się zarówno w spoczynku jak i podczas aktywności ruchowej. Uszkodzenia o mniejszym stopniu mogą początkowo przebiegać bezobjawowo lub z objawami o niewielkim nasileniu, co powoduje, że rozpoznanie jest stawiane dopiero w momencie, w którym zmiany są już nieodwracalne. Tkanka chrzęstna jest nieunaczyniona i nieunerwiona, odżywiana głównie przez płyn stawowy lub przez naczynia kostne, w związku z tym ma bardzo małe zdolności do regeneracji i praktycznie wszystkie procesy destrukcyjne są dla niej nieodwracalne.

 

Diagnostyka

Aby potwierdzić istnienie chondromalacji konieczne jest uwidocznienie tkanek i stopnia ich degeneracji. Najlepsza w tym celu jest artroskopia. Ze względu na małą specyficzność dla chondromalacji nie zaleca się wykonywania testów diagnostycznych (np. testu Clarka). Przed postawieniem diagnozy „chondromalacja rzepki” należy wykluczyć inne schorzenia kolan objawiające się bólem (konflikt rzepkowo- udowy, tendinopatię ścięgna rzepki,  czy uszkodzenia łąkotek).

 

Leczenie

Początkowe stadia choroby można leczyć zachowawczo stosując fizykoterapię (światłolecznictwo, terapie ciepłem itp.) oraz pracując nad poprawą wzorców motorycznych i wzmocnieniem osłabionych grup mięśniowych. Dodatkowo można zastosować suplementacje preparatami wspomagającymi wytwarzanie kolagenu.

W zaawansowanych zmianach zwyrodnieniowych konieczne jest leczenie operacyjne (artroskopia), po którym ważna jest rehabilitacja, celem jak najdłuższego utrzymania pozytywnych rezultatów zabiegu.

 

Bibliografia:

  1. Chondromalacia Patella - Steven F. Habusta; Edward E. Griffin
  2. The Diagnostic Value of the Clarke Sign in Assessing Chondromalacia Patella - Scott T Doberstein, MS, LAT, ATC, CSCS, Richard L Romeyn, MD, and David M Reineke, PhD
  3. The Outerbridge Classification Predicts the Need for Patellar Resurfacing in TKA - E. Carlos Rodríguez-Merchán,, PhD, Primitivo Gómez-Cardero,
  4. Anatomy, Lower Limb, Knee - Marco Gupton; Robert R. Terreberry