Tendinopatia ścięgna Achillesa

01-07-2019

Tendinopatia to ogólna nazwa dolegliwości ścięgien mięśni. Tendinopatia ścięgna Achillesa, to jeden z najczęściej występujących jej rodzajów

Powstawanie i objawy

Zmiany w obrębie ścięgna Achillesa najczęściej zlokalizowane są w jego środkowej części. Tendinopatia ścięgna Achillesa może być wynikiem nieodpowiednio dobranych lub źle dozowanych ćwiczeń, przetrenowania albo zmian degeneracyjnych (np. związanych z wiekiem). Schorzenie najczęściej dotyczy mężczyzn, zwłaszcza uprawiających dyscypliny sportowe związane z biegiem i skokami (np. koszykówka). Znacznie częściej niż ostre urazy w obrębie ścięgna Achillesa spotykane są dolegliwości o charakterze przewlekłym. Niewłaściwie leczona kontuzja może powodować długie przerwy w treningach i często nawracać po krótkim okresie bez objawów, a zmiany struktury ścięgna zwiększają jego podatność na zrywanie.

 

Objawy z którymi najczęściej zgłaszają się osoby dotknięte tendinopatią ścięgna Achillesa to:

  • ból
  • uczucie sztywności
  • trzeszczenia w obrębie ścięgna
  • w badaniu obserwuje się pogrubienie ścięgna i tkliwość uciskową

 

Rehabilitacja i ćwiczenia

Zmiany w obrębie ścięgien (tendinopatie) dzielą  się na dwa rodzaje:

  • Tendinitis – zmiany o charakterze zapalnym
  • Tendinosis – zmiany o charakterze przewlekłym nie mające cech zapalenia

 

 

W przypadku występowania zmian o cechach zapalenia w pierwszej kolejności należy prowadzić terapię przeciwzapalną, a dopiero po ustąpieniu zapalenia wprowadzać ćwiczenia i terapię zapobiegającą zmianom degeneracyjnym w ścięgnie.

Nawet jeśli po ustaniu zapalenia dolegliwości wydają się przemijać, powinno się kontynuować fizjoterapię, żeby zapobiec rozwojowi zmian degeneracyjnych i nawrotom dolegliwości.

 

Najczęściej zalecanym protokołem ćwiczeń dla ścięgna Achillesa są ćwiczenia ekscentryczne[1].  

  • powinny być wykonywane dwa razy dziennie, w trzech seriach po 15 powtórzeń,
  • wykonuje się je w dwóch ustawieniach stawu kolanowego: wyprost i zgięcie 45°,
  • są proste do przeprowadzenia w warunkach domowych, polegają na wspięciu się na palce i powolnym opuszczaniu pięty stojąc na steperze lub innym podwyższeniu,
  • powinno się zapewnić wystarczającą ilość przestrzeni tak, aby możliwe było obniżenie pięty poniżej poziomu stopy,
  • podczas wykonywania ćwiczeń w ścięgnie powinien być odczuwany dyskomfort – nie ból! Jeśli wraz z postępem rehabilitacji przestaje on występować, można wprowadzić dodatkowe obciążenie, tak aby nadal był odczuwalny

Dodatkowymi zabiegami, które mogą być pomocne w leczeniu tendinopatii ścięgna Achillesa są: masaż lub automasaż ścięgna Achillesa, suche igłowanie, zabiegi fizykoterapii, ćwiczenia propriocepcji, zwiększanie gibkości.

Leczenie tendinopatii ścięgna Achillesa jest długim procesem, który wymaga zaangażowania nie tylko fizjoterapeuty, ale także pacjenta (ćwiczenia powinny być wykonywane codziennie).

Najczęstszym błędem w leczeniu tej dolegliwości jest zbyt wczesne zaprzestanie leczenia i brak systematyczności ze strony pacjenta. Jednak zdarza się, że nawet właściwie prowadzona terapia może nie przynieść oczekiwanych rezultatów, wtedy konieczny może okazać się zabieg chirurgiczny.

 

Bibliografia:

  1. Alfredson versus Silbernagel exercise therapy in chronic midportion Achilles tendinopathy: study protocol for a randomized controlled trial - Bas Habets, Robert E. H. van Cingel, Frank J. G. Backx, Bionka M. A. Huisstede
  2. Physical therapies for Achilles tendinopathy: systematic review and meta-analysis - Samuel P Sussmilch-Leitch,Natalie J Collins, Andrea E Bialocerkowski, Stuart J Warden, Kay M Crossley J Foot Ankle Res. 2012; 5: 15.
  3. WHY ARE ECCENTRIC EXERCISES EFFECTIVE FOR ACHILLES TENDINOPATHY? - Seth O’Neill, Paul J. Watson, Simon Barry, Int J Sports Phys Ther. 2015 Aug; 10(4): 552–562.

 

 

[1] Ćwiczenia ekscentryczne charakteryzują się pracą mięśni (napięciem) podczas oddalania się przyczepów (wydłużania mięśnia)