„Człowiek nie jest zbudowany z Excela”. Jakub Jarosz opowiada o pracy trenera motorycznego Ruchu Chorzów

Kolejne sprinty, pojedynki, gole i końcowy wynik. I znów… A gdyby tak sprawdzić, co dzieje się wcześniej… Teraz to możliwe! Martyna Krawczyk namówiła Jakuba Jarosza – trenera motorycznego Ruchu Chorzów – na to, by opowiedział o kulisach przygotowania motorycznego w piłce nożnej. To rozmowa o tym, czego nie widać przez 90 minut meczu.

Emocje nie mogą przysłonić obiektywizmu

yellowSPORT: Jesteś kibicem Ruchu Chorzów. Jak to się stało, że zostałeś trenerem motorycznym klubu?

Jakub Jarosz: Moje początki zbiegły się z zatrudnieniem trenera Jarosława Skrobacza. Dołączyłem wtedy do sztabu jako wsparcie dla trenera Wojciecha Grzyba – głównie w zakresie treningu personalnego i motorycznego.

Zajmowałem się też szeroko pojętą diagnostyką funkcjonalną i motoryczną, związaną z narzędziami pomiarowymi dostępnymi na Akademii Wychowania Fizycznego w Katowicach. Z czasem zdobywałem coraz większe doświadczenie i zyskałem zaufanie. W końcu mogłem się definiować jako pełnoprawny trener przygotowania motorycznego Ruchu Chorzów.

Jesteś jednocześnie kibicem i trenerem. Jak znaleźć w tym balans?

To nie jest łatwe. Sport wyczynowy na najwyższym poziomie wymaga ogromnego profesjonalizmu, dlatego bardzo ważne jest oddzielenie emocji kibica od pracy.

Emocje potrafią przysłonić obiektywizm, a w tej pracy obiektywizm jest niezwykle ważny.

Sympatia do klubu pomaga czy przeszkadza?

Myślę, że pomaga. Oczywiście bywają sytuacje, w których emocje biorą górę i człowiek staje się przemotywowany – i to jest pewien haczyk. Ale uważam, że jako profesjonaliści jesteśmy w stanie rozdzielić te dwie rzeczy.

Pracujesz zarówno z pierwszą drużyną, jak i z młodzieżą. Czym różni się przygotowanie motoryczne młodych piłkarzy od pracy z seniorami?

W pracy z młodzieżą głównym celem jest rozwój i budowanie fundamentów motorycznych. Bardzo ważna jest jakość ruchu.

W przypadku seniorów proces treningowy jest dużo mocniej ukierunkowany na monitorowanie i optymalizację obciążeń treningowych. Natomiast z pracy z młodzieżą przeniosłem do pierwszej drużyny właśnie nacisk na jakość wykonania ruchu.

Najważniejsza jest komunikacja

Jak wygląda Twoja codzienna współpraca z trenerem prowadzącym?

Podstawą jest komunikacja. To jeden z najważniejszych czynników wpływających na dobre relacje w sztabie.

Bardzo ważne są też jasno określone cele i zrozumienie filozofii pracy trenera głównego. Miałem tę przyjemność, że na początku pracy w Ruchu równolegle odbywałem staż w Piaście Gliwice, gdzie trenerem był Waldemar Fornalik. Dzięki temu łatwiej było mi wejść w tę filozofię pracy.

Kluczowe są również zaufanie i spójność decyzji podejmowanych przez sztab.

Jak wygląda współpraca między sztabem motorycznym a medycznym?

Mamy świetnych specjalistów od fizjoterapii – Filipa Czaplę i Sebastiana Lukaszczyka. Cały czas jesteśmy ze sobą w kontakcie, ale też pozostajemy w kontakcie z zawodnikami.

Zaczyna się już od ankiet wellness, które zawodnicy wypełniają rano lub po treningu. Dzięki temu możemy na bieżąco wymieniać informacje dotyczące statusu zawodnika, planować obciążenia treningowe i indywidualizować proces treningowy.

To wszystko dzieje się praktycznie cały czas – pomiędzy sztabem motorycznym, fizjoterapeutycznym i trenerem głównym.

Co człowiek, to inna historia

Jak indywidualizujesz trening motoryczny w realiach klubu pierwszoligowego?

Najbardziej widać to w treningu siłowym. Zawodnicy różnią się poziomem siły, doświadczeniem treningowym czy historią urazów.

Bardzo ważne są wcześniejsze kontuzje, aktualny stan fizyczny zawodnika i to, na jakim etapie procesu treningowego się znajduje.

Najtrudniejszy moment pojawia się wtedy, gdy do drużyny trafia nowy zawodnik, który wcześniej funkcjonował już w innym systemie treningowym. Najważniejsze jest wtedy progresywne wprowadzenie go do naszej filozofii pracy.

Niektóre problemy zdrowotne wymagają modyfikacji ćwiczeń lub dodatkowej pracy indywidualnej. Dotyczy to nie tylko treningu siłowego, ale też treningu biegowego i motorycznego.

Dziś możecie korzystać z ogromnej liczby danych. Jak sprawić, żeby liczby pomagały, a nie przesłaniały faktu, że po drugiej stronie stoi człowiek?

To bardzo ważna kwestia. Tych danych mamy mnóstwo – same parametry GPS dają setki informacji. Najważniejsza jest ich selekcja i obserwacja tego, co rzeczywiście ma znaczenie. Musimy wiedzieć, co jesteśmy w stanie zweryfikować na bieżąco i co wymaga modyfikacji.

Dane są pomocą, ale nigdy nie zastąpią procesu decyzyjnego. Sama kwestia liczb to jedno, ale człowiek nie jest zbudowany z Excela. Ważne jest to, jak zawodnik reaguje na obciążenia, jaka jest jego sytuacja życiowa, fizyczna czy mentalna. Dane pokazują nam jedno, ale to, co dzieje się „w środku” zawodnika, również musimy brać pod uwagę.

„Nauka ma pomagać, a nie przeszkadzać”

Pracujesz jednocześnie jako praktyk i naukowiec. Widzisz różnicę między teorią a praktyką?

Bardzo dużą. Często osoby mocno skupione na teorii nie rozumieją kontekstu praktycznego i sportowego. Z kolei osoby zajmujące się sportem tylko od strony praktycznej czasem nie doceniają nauki. Dlatego ważny jest balans i umiejętność połączenia tych dwóch światów.

Nauka ma pomagać, a nie przeszkadzać. Jeżeli pojawiają się jakieś wyniki badań, trzeba je zweryfikować: jaka była grupa badawcza, jaka interwencja treningowa i czy w ogóle da się to przełożyć jeden do jednego na konkretną drużynę.

Każdy zespół funkcjonuje inaczej i ma inny proces treningowy.

„Teoria wychodzi z praktyki, a praktyka z teorii”

W jaki sposób działalność naukowa pomaga Ci w codziennej pracy?

Bardzo pomaga. Dzięki temu mogę przenosić innowacje naukowe do praktyki sportowej. Jako aktywny naukowiec mam też możliwość weryfikowania różnych metod czy narzędzi pomiarowych i sprawdzania, czy rzeczywiście mają zastosowanie w realnej pracy treningowej.

Uważam, że teoria wychodzi z praktyki, a praktyka z teorii. Bardzo cenię to, że mam możliwość funkcjonowania w obu tych światach.