Joga powięziowa – czym jest i jakie daje efekty? Rozmowa z nauczycielką jogi Dominiką Machelską

 

Joga powięziowa to dynamicznie zyskująca na popularności forma jogi, skupiająca się na pracy z powięzią – elastyczną tkanką otaczającą mięśnie, narządy i naczynia krwionośne. Inspirowana tradycyjną yin jogą, kładzie nacisk na rozciąganie i wzmacnianie powięzi, co przynosi liczne korzyści zarówno dla ciała, jak i umysłu. W tym artykule dzielimy się informacjami, ciekawostkami oraz doświadczeniami Dominiki Machelskiej – nauczycielki Hatha Jogi i jogi metodą B.K.S. Iyengara od 2011 roku, a także właścicielki Chaty Jogi w Malinowicach. Dominika na co dzień prowadzi zajęcia na różnych poziomach zaawansowania, organizuje warsztaty i wyjazdy tematyczne poświęcone jodze. Specjalizuje się w Yin Jodze, Slings Myofascial oraz jogoterapii, współpracując z psychoterapeutami i ekspertami z różnych dziedzin. Stale rozwija swoje umiejętności, szczególnie w zakresie jogi terapeutycznej. W odpowiedzi na nasze pytania podzieliła się swoimi refleksjami i doświadczeniami związanymi z jogą powięziową.

Czym jest joga powięziowa?

 

Joga powięziowa jest fascynującym narzędziem do pracy z nie mniej niezwykłą tkanką w ludzkim ciele - z powięzią. Wymaga to kilku słów o samej powięzi - jest to tkanka przez lata ignorowana, uznawana przez anatomów za zbędną, nic nieznaczącą tkankę w ludzkim ciele, usuwaną podczas sekcji, aby dostać się do pełnego widoku ludzkich mięśni. Dopiero całkiem niedawno wprowadzono badania nad powięzią - i tu się zaczyna wielkie WOW! Okazuje się bowiem, że powięź stanowi niezwykły wewnętrzny kombinezon, o różnej sprężystości, mniej lub bardziej uwodniony, zarówno otaczający jak i przenikający wszystkie nasze narządy wewnętrzne, mięśnie, naczynia krwionośne itd. Lubię uczestnikom zajęć proponować wyobrażenie sobie, że gdyby wyjąć z ludzkiego ciała - mięśnie, narządy wewnętrzne, naczynia krwionośne, kości, stawy itd - to, co by pozostało - to byłby właśnie trójwymiarowy, o żelowo-wodnistej strukturze siateczki skafander o wyglądzie i kształcie naszego ciała. Wyobraźnia zdecydowanie ułatwia pracę z ciałem, ponieważ pomaga zrozumieć wzajemne powiązania między jego obszarami, traktując je jako zintegrowaną całość.

 

Zatem odpowiadając na to pytanie - joga powięziowa ma za zadanie uświadomić i nauczyć uczestnika zajęć, jak pracować z powięzią.

 

 

Na czym koncentruje się joga powięziowa?

Joga powięziowa ma na celu usprawnienie działania całego układu powięziowego, co oznacza poprawę sprężystości, elastyczności i siły tego układu. W praktyce pozwoli uczestnikom zajęć usprawnić ciało na wypadek potknięć, poślizgnięć czy innych niekontrolowanych upadków, poprawę elastyczności ciała, która nam drastycznie spada wskutek siedzącego stylu życia, unieruchomienia ciała na wiele godzin w jednej pozycji. Praca z powięzią pozwala również na pogłębienie świadomości ciała, jego umieszczenia i ustawienia w przestrzeni, co wpływa na korektę postawy oraz świadomość ruchu - tak aby ruch był bezpieczny i lekki, mało wysiłkowy i skuteczny.  Joga powięziowa przez pracę właśnie z elastycznością i sprężystością wpływa na układ nerwowy, obniżając poziom stresu oraz napięcie mięśniowe. 

 

Jakie są różnice między jogą powięziową a tradycyjną jogą?

 

Pomiędzy jogą powięziową a tradycyjną występują zarówno różnice, jak i podobieństwa. Przede wszystkim z mojego punktu widzenia, a tu należy wspomnieć, że moją bazą, z której się wywodzę i której również uczę jest metoda BKS Iyengara - joga powięziowa wprowadza w praktykę więcej ruchu, więcej płynności i świadomości ciała niż tradycyjna joga. W kwestii podobieństw, joga powięziowa również uczy świadomego oddechu, wprowadza relaks i przestrzeń w ciało. Jest po prostu kolejnym, równie integralnym narzędziem do pracy z ciałem, jak joga tradycyjna. To doskonałe narzędzie do budowania głębokiej świadomości swojego ciała, ale z nieco innej perspektywy.

 

Jakie korzyści płyną z praktykowania jogi powięziowej?

 

Chyba najlepszym przykładem będzie to,  co mówią uczestnicy zajęć jogi powięziowej - słyszę o odkrywaniu nowych przestrzeni w ciele, sprężystości, większych zakresach w stawach, zniesieniu bólu związanego z napięciem stresowym czy nawykowym, a także o uświadamianiu sobie swojej nieprawidłowej postawy i chęci wprowadzania zmian w postawie. Słyszę również o głębokim rozluźnieniu, odpuszczeniu i pozbyciu się przewlekłego bólu. Naprawdę jest tego dużo, a co uczestnik, to inne wrażenia, co świadczy o naszej różnorodności. Z pewnością joga powięziowa niesie mnóstwo korzyści - czasem realnie namacalnych w postaci na przykład zniesienia przewlekłego bólu w barku, a czasami mniej namacalnych, ale jakże znaczących, w postaci po prostu zdecydowanie lepszego samopoczucia. 

 

 

Czy praktyki jogi powięziowej różnią się od siebie? Ile wariantów jogi powięziowej jest praktykowanych?

 

Tak, zdecydowanie, ponieważ każdy nauczyciel wnosi swoje unikalne podejście do prowadzenia zajęć. Style jogi powięziowej mogą się różnić. Na przykład Yin joga, choć jest formą jogi powięziowej, jest statyczna i polega na przyjmowaniu pozycji na 3 - 10 minut, co działa na więzadła i stawy, a nie na dynamiczne rozciąganie powięzi. Jest znana z uspokajającego wpływu. Z kolei metoda Art of Motion Slings Myofascial Training, którą również uczę i certyfikuję się w tej dziedzinie jest bardziej dynamiczna, angażująca i wzbogacona o wiedzę z zakresu anatomii i mechaniki ciała. Cieszę się, że mogę pracować z obiema tymi metodami i ciągle rozwijać swoje umiejętności poprzez dalsze szkolenia.

Jakie efekty możemy uzyskać, praktykując jogę powięziową?

 

Praktyka jogi powięziowej zwiększa elastyczność i mobilność, poprawia równowagę oraz zmniejsza napięcie, co pozytywnie wpływa na samopoczucie. Może pomóc w łagodzeniu przewlekłych bóli wynikających ze stresu lub nawykowego napięcia mięśniowego, poprawia postawę ciała i uczy prawidłowego oddychania.

Czy są jakieś przeciwwskazania do uprawiania jogi powięziowej?

 

Tak, należą do nich m.in. choroby nowotworowe, choroby skóry, rany lub uszkodzenia skóry, świeże urazy stawów oraz niedawno przebyte operacje. W takich przypadkach ważne jest, aby dać ciału czas na regenerację.

 

 

Jakie korzyści holistyczne płyną z praktyki jogi powięziowej?

 

Joga powięziowa redukuje stres i uczucie niepokoju, rozluźnia napięcia w ciele, poprawia krążenie krwi oraz zwiększa elastyczność. Pomaga w korekcji postawy, wpływa pozytywnie na samopoczucie, a także zmniejsza ryzyko urazów i depresji. To tylko niektóre z holistycznych zalet tej formy praktyki.

 

Jakie są podstawowe techniki stosowane w jodze powięziowej?

 

Dla osób początkujących techniki jogi powięziowej opierają się na łagodnych, świadomie wykonywanych ruchach, z minimalnym napięciem mięśni lub bez niego, przy jednoczesnym uważnym obserwowaniu ciała. Kluczowe jest zrozumienie, jak mięśnie i powięzi współpracują podczas ruchu.

 

Kto może zacząć praktykować jogę powięziową? Czy jest odpowiednia dla początkujących?

 

Tak, każdy może zacząć.

 

 

Czy joga powięziowa może pomóc w leczeniu kontuzji i dolegliwości bólowych?

 

Po ustąpieniu stanu zapalnego lub zagojeniu tkanek, a także za zgodą lekarza na wprowadzenie aktywności fizycznej, warto rozważyć jogę powięziową jako wsparcie w leczeniu. Badania pokazują, że aż 85% społeczeństwa doświadcza bólu powięziowo-mięśniowego przynajmniej raz w życiu. Praca nad tym problemem w ramach jogi może pomóc zmniejszyć ten wynik.

 

 Czy joga powięziowa wymaga specjalnego sprzętu lub akcesoriów?

 

Zarówno tak, jak i nie – sesję jogi powięziowej można wykonać bez dodatkowych akcesoriów, jednak użycie koca, piłeczek, wałka czy kostki do jogi znacząco poszerza możliwości i pomaga w tworzeniu bardziej zróżnicowanych sekwencji.

 

Czy joga powięziowa jest popularna w Polsce? Jakie są jej korzenie?

 

Obecnie joga, w różnych odmianach, zyskuje na popularności zarówno w Polsce, jak i na całym świecie, a joga powięziowa jest częścią tego zjawiska. Jej korzenie można odnaleźć w tradycji jogi, w tym Yin jogi, która ma wielowiekową historię. Samo pojęcie powięzi wprowadził w IX wieku anatom Erasmus Wilson, nazywając ją „naturalnym bandażem”. Jednak pełne zrozumienie jej funkcji i właściwości przyszło znacznie później. Badania nad powięzią zostały szeroko rozwinięte przez Toma Myersa, który w swoich publikacjach opisał szczegóły jej działania. Współczesna praca z powięzią, stosowana w jodze, pilatesie i fizjoterapii, opiera się w dużej mierze na jego odkryciach.

Jakie są najczęstsze mity dotyczące jogi powięziowej?

 

Podobnie jak w przypadku klasycznej jogi, mity na temat jogi powięziowej wynikają głównie z braku wiedzy – zarówno o samej powięzi, jak i o tym, jak wyglądają zajęcia. Często można usłyszeć: „to nie dla mnie, nie jestem wystarczająco rozciągnięty/a”, „to nie dla mnie, wolę się zmęczyć, wyskakać”, „to nie dla mnie, joga jest nudna”. To zabawne, zwłaszcza gdy wiemy, że na zajęciach jogi czasem przydaje się ręcznik do otarcia potu, a same zajęcia są dostosowywane do poziomu uczestników. Warto zwrócić także uwagę na sesje indywidualne, podczas których pracujemy nad konkretnymi problemami i ograniczeniami. Taka praca pozwala mi, jako nauczycielowi, skupić się na jednej osobie, a uczestnikowi na dostosowaniu praktyki do swoich możliwości. To właśnie te indywidualne sesje cenię najbardziej, ponieważ przygotowanie sekwencji pod konkretną osobę, z uwzględnieniem jej potrzeb, bywa wymagające, a jednocześnie często przekształca się w jogoterapię.

Jak joga powięziowa wpływa na zdrowie psychiczne i emocjonalne?

 

Powięź wymaga przede wszystkim wielopłaszczyznowego ruchu oraz odpowiedniego nawodnienia, ze względu na swoją koloidalną strukturę. Ciało, które regularnie doświadcza różnorodnego ruchu oraz bodźców takich jak ucisk, rozgrzewanie, napinanie i odkształcanie – na przykład poprzez ćwiczenia, masaż czy automasaż – staje się bardziej zrelaksowane, zregenerowane i odporne na stres. Efektem tego jest mniejszy ból, większa odporność, a także miękkie i przyjemnie rozluźnione ciało, co niepodważalnie wpływa na zdrowie psychiczne i emocjonalne.

 

Coraz częściej mówi się również o tym, że stres, trudne emocje, traumy i przebyte urazy mogą wpływać na powięź, prowadząc do powstawania blizn i zaburzeń jej struktury, co z kolei objawia się bólem, przykurczami i napięciem. Praca nad tymi obszarami może pomóc w zredukowaniu negatywnego wpływu trudnych doświadczeń na nasze ciało i umysł.

 

Z radością obserwuję, że coraz częściej integruje się pracę psychoterapeutyczną i psychologiczną z pracą z ciałem, także w kontekście powięzi. To bardzo pozytywny trend!

Na koniec. Opowiedz coś o sobie! 

Jestem nauczycielką Hatha Jogi od 2011 roku oraz nauczycielką jogi według BKS Iyengara. Od 2012 roku prowadzę studio jogi Chata Jogi w Malinowicach, gdzie uczę zarówno początkujących, jak i zaawansowanych praktyków, prowadzę zajęcia grupowe i indywidualne. Organizuję różnorodne warsztaty tematyczne oraz weekendowe wyjazdy z jogą, a latem oferuję tygodniowe wakacje z jogą, często dla rodzin z dziećmi w pięknych lokalizacjach.

 

Specjalizuje się również w Yin Jodze, Jodze powięziowej Slings Myofascial i jogoterapii indywidualnej. Współpracuję z grupą nauczycieli oraz psychoterapeutów, tworząc społeczność Chaty Jogi.

 

Prywatnie jestem szczęśliwą żoną i matką trzech synów, którzy wnoszą mnóstwo energii do mojego życia. W wolnym czasie czytam, podróżuję, spaceruję, maluję mandale, pielęgnuję rośliny i szukam nowych inspiracji!

 

Chcesz dowiedzieć się więcej o jodze powięziowej? Seredcznie zapraszamy na stronę internetową -  chata jogi. 

 

Zastanawiasz się nad rozpoczęciem praktyki jogi? Odkryj nasze akcesoria do jogi, które mogą w tym pomóc.