Fizjoterapia dziecięca. Czy kinesiotaping można stosować u niemowląt?

Fizjoterapia dziecięca to dynamicznie rozwijająca się dziedzina medycyny, która ma na celu wspieranie prawidłowego rozwoju ruchowego dzieci w tym niemowląt oraz niwelowanie skutków urazów i wad postawy. Jednym z nowoczesnych narzędzi stosowanych w terapii dzieci jest kinesiotaping. Jest to metoda wykorzystująca specjalne elastyczne taśmy, które mają na celu poprawę funkcji układu mięśniowo-szkieletowego i wspomaganie regeneracji.

Spis treści

• Kiedy do fizjoterapeuty z niemowlakiem?
• Objawy, które powinny cię zaniepokoić u niemowlaka.
• Wzmożone napięcie mięśniowe (hipertonia).
• Obniżone napięcie mięśniowe (hipotonia).
• Kinesiotaping w fizjoterapii dziecięcej.
• Czy kinesiotaping można stosować u dzieci?
• Przeciwwskazania do kinesiotapingu u dzieci.
• Przepuklina pępkowa u niemowląt.
  
• Objawy przepukliny pępkowej. 
• Kinesiotaping jako wsparcie w leczeniu przepukliny pępkowej. 
• Podsumowanie.
• Bibliografia.

Kiedy do fizjoterapeuty z niemowlakiem?

Zanim przejdziemy do kinesiotapingu, warto zastanowić się, kiedy tak naprawdę należy zainteresować się fizjoterapią u dziecka. Coraz częściej diagnozowane nieprawidłowe napięcie mięśniowe – zarówno wzmożone, jak i obniżone – sprawia, że rodzice powinni skonsultować się z fizjoterapeutą jeszcze przed ukończeniem przez dziecko 3. miesiąca życia, a najlepiej już po 1. miesiącu, nawet jeśli nie dostrzegają żadnych niepokojących objawów. Wczesne wykrycie problemów z postawą czy napięciem mięśniowym oraz szybkie wdrożenie terapii pozwala na uzyskanie szybkich efektów i daje dużą szansę na prawidłowy rozwój malucha.

Napięcie mięśniowe u niemowląt odgrywa kluczową rolę w ich prawidłowym rozwoju ruchowym. Zaburzenia tego napięcia mogą objawiać się jako wzmożone (hipertonia) lub obniżone (hipotonia) napięcie mięśniowe, z których każde charakteryzuje się odmiennymi symptomami i wymaga indywidualnego podejścia terapeutycznego.

Objawy, które powinny cię zaniepokoić u niemowlaka

Niemowlę może wykazywać różne trudności ruchowe, takie jak nietrzymanie główki, asymetria ułożeniowa, kręcz szyi czy nierówna praca rączek i nóżek. Często towarzyszą temu problemy trawienne, w tym bolesne kolki, ulewanie, refluks, zaparcia oraz trudności z jedzeniem i ssaniem, a także przepuklina pępkowa.

Wzmożone napięcie mięśniowe (hipertonia)

Hipertonia objawia się nadmiernym napięciem mięśni, co może prowadzić do:

• Silnego zaciskania piąstek, utrudniającego otwarcie dłoni.
• Sztywności kończyn, co sprawia trudności w ich zginaniu lub prostowaniu; nóżki mogą być sztywne i często się krzyżować.
• Braku wyciągania rączek przed siebie podczas leżenia na brzuszku oraz nieunoszenia główki.
• Prężenia się i wyginania ciała w łuk na kształt litery "C".
• Niespokojnego snu, częstego dławienia się pokarmem lub jego zwracania, nerwowości, krzykliwości oraz częstego płaczu.
  
  

Przyczynami hipertonii mogą być nieprawidłowości w funkcjonowaniu układu nerwowego, komplikacje okołoporodowe, takie jak czasowe niedotlenienie mózgu, czy wcześniactwo.

Obniżone napięcie mięśniowe (hipotonia)

Hipotonia charakteryzuje się zbyt niskim napięciem mięśniowym:

• Wrażeniem, że ciało niemowlęcia "przelewa się przez ręce" z powodu wiotkości mięśni.
• Zmniejszoną ruchliwością; dziecko nie unosi główki ani nóżek, nie bawi się rączkami i nóżkami.
• Brakiem chwytania zabawek i przedmiotów oraz trudnościami w skupieniu wzroku na osobach czy przedmiotach.
• Podczas podnoszenia za ręce brakiem stabilizacji i nieunoszeniem głowy wraz z rękami.
• Niechęcią do ssania podczas karmienia oraz częstym krztuszeniem się pokarmem.
  
  

Przyczyny hipotonii mogą obejmować komplikacje okołoporodowe, wady rozwojowe mózgu czy urazy.

W przypadku zaobserwowania powyższych objawów u dziecka, zaleca się konsultację z pediatrą lub fizjoterapeutą w celu dokładnej oceny i ewentualnego wdrożenia odpowiedniej terapii.

Kinesiotaping w fizjoterapii dziecięcej

Kinesiotaping to technika terapeutyczna polegająca na aplikacji specjalnych, elastycznych taśm na skórę w celu wsparcia mięśni, stawów oraz poprawy krążenia. Taśmy te nie zawierają żadnych substancji czynnych, a ich działanie opiera się na mechanicznym oddziaływaniu na ciało. Wykorzystuje się je w rehabilitacji sportowej, ortopedii, neurologii oraz pediatrii.

Czy kinesiotaping można stosować u dzieci?

Tak, kinesiotaping jest bezpieczny dla dzieci i może być skutecznym narzędziem wspomagającym terapię wielu schorzeń. Jego zastosowanie wymaga jednak odpowiedniej wiedzy i umiejętności, dlatego powinien być wykonywany przez doświadczonych fizjoterapeutów dziecięcych. U dzieci ta metoda jest stosowana m.in. w leczeniu:

• wad postawy (np. skoliozy, kifozy, lordozy),
• asymetrii mięśniowej,
• zaburzeń napięcia mięśniowego (hipotonia, hipertonia),
• przepukliny pępkowej.

Przeciwwskazania do kinesiotapingu u dzieci

Mimo wielu zalet, kinesiotaping nie zawsze może być stosowany. Istnieją pewne przeciwwskazania, takie jak:

• alergie na klej zawarty w taśmie,
• otwarte rany i podrażnienia skóry,
• infekcje skórne,
• obrzęki zapalne.

Zanim zdecydujemy się na zastosowanie kinesiotapingu u dziecka, warto skonsultować się z fizjoterapeutą lub lekarzem.

Przepuklina pępkowa u niemowląt

Przepuklina pępkowa może powstać na skutek niedostatecznego zamknięcia pierścienia pępkowego po narodzinach, gdy ten nie zamyka się całkowicie. U wcześniaków, które mają słabiej rozwiniętą tkankę mięśniową, ryzyko wystąpienia przepukliny jest większe. Inne czynniki, takie jak nadmierne napięcie brzuszka lub predyspozycje genetyczne, mogą również sprzyjać jej powstawaniu. Warto dodać, że choć przepuklina pępkowa u niemowląt jest najczęściej wrodzona, to w wielu przypadkach nie wymaga interwencji chirurgicznej i może ustąpić samoistnie w miarę rozwoju dziecka.

Objawy przepukliny pępkowej

Podstawowym objawem przepukliny pępkowej jest widoczne wybrzuszenie w okolicy pępka. Zwykle jest ono bezbolesne i bardziej widoczne, gdy dziecko płacze, kaszle, napina brzuszek lub przy innych czynnościach wymagających wysiłku. W spoczynku, podczas snu lub gdy dziecko jest spokojne, wybrzuszenie może zniknąć lub się zmniejszyć. Pomimo że przepuklina jest zazwyczaj bezbolesna, może wywoływać dyskomfort, szczególnie jeśli staje się większa lub pojawiają się dodatkowe objawy.

Kinesiotaping jako wsparcie w leczeniu przepukliny pępkowej

Kinesiotaping, czyli stosowanie elastycznych taśm na skórze, jest metodą wspomagającą leczenie przepukliny pępkowej. Kinesiotaping może pomóc w poprawie napięcia mięśniowego oraz wspierać proces gojenia tkanek.

Korzyści z kinesiotapingu w przypadku przepukliny pępkowej

• Wspomaganie napięcia mięśniowego - taśmy kinesiotaping mogą pomóc w aktywacji i wzmocnieniu mięśni brzucha, co wspiera proces zamykania pierścienia pępkowego i zmniejsza ryzyko dalszego rozwoju przepukliny. Wspomaga to także utrzymanie odpowiedniego napięcia mięśniowego, które jest kluczowe dla zapobiegania powstawaniu kolejnych przepuklin.
• Wsparcie postawy -  kinesiotaping wspomaga w utrzymaniu prawidłowej postawy ciała dziecka, co zmniejsza ryzyko nadmiernego obciążania i rozciągania mięśni brzucha, które mogłyby sprzyjać powiększaniu się przepukliny.
• Poprawa krążenia - dzięki zastosowaniu kinesiotapingu poprawia się mikrokrążenie w obrębie brzucha, co wspomaga regenerację tkanek oraz wspiera naturalne procesy gojenia.

Podsumowanie

Kinesiotaping to skuteczna i bezpieczna metoda wspomagająca fizjoterapię dziecięcą, która może pomagać w leczeniu wielu schorzeń ruchowych i neurologicznych. Stosowany przez doświadczonego specjalistę może przynieść wiele korzyści. Jednak każda aplikacja powinna być poprzedzona konsultacją z lekarzem lub fizjoterapeutą, aby zapewnić maksymalne bezpieczeństwo i skuteczność terapii.

Bibliografia

• Kase, K., Wallis, J., & Kase, T. (2013). Clinical Therapeutic Applications of the Kinesio Taping Method. Kinesio USA.
• Morris, D., Jones, D., Ryan, H., & Ryan, C. G. (2013). The clinical effects of Kinesio® Tex taping: A systematic review. Physiotherapy Theory and Practice, 29(4), 259-270.
• Lee, J. H., Yoo, W. G., & Lee, K. S. (2010). Effects of head-neck rotation and kinesiology taping of the flexor muscles on dominant hand grip strength. Journal of Physical Therapy Science, 22(2), 285-289.
• Yasukawa, A., Patel, P., & Sisung, C. (2006). Pilot study: Investigating the effects of Kinesio Taping® in an acute pediatric rehabilitation setting. American Journal of Occupational Therapy, 60(1), 104-110.