Łokieć tenisisty. Czym jest, jak leczyć? Diagnoza, objawy, ćwiczenia
Łokieć tenisisty to najczęstsza diagnoza dolegliwości w obszarze stawu łokciowego. Wbrew nazwie nie jest to przypadłość zarezerwowana dla osób spędzających całe dnie na korcie tenisowym. Czynnikiem wywołującym dolegliwości są powtarzające się ruchy zgięcia grzbietowego nadgarstka lub długotrwałe utrzymywanie tej pozycji, a obciążenie w trakcie wykonywania tych czynności może wzmagać powstawanie kontuzji. Dlatego, sytuacja taka często występuje u mechaników, malarzy, kucharzy, stomatologów, stolarzy, a także pracowników biurowych, którzy przez długi czas utrzymują ręce nad klawiaturą. W tym artykule fizjoterapeuta David Trojan z PhysioHeroes oraz kliniki medycznej Amiro wskazuje ćwiczenia zapobiegające nawrotom objawów łokcia tenisisty oraz pokazuje przykładowe oklejenia kinesiotapingiem. Zapraszamy do artykułu!
Łokieć tenisisty należy do grupy entezopatii, co w uproszczeniu oznacza, że jest zmianą wynikającą z przeciążenia (sumujące się mikrourazy), zlokalizowaną w okolicy przyczepu ścięgna do kości. W tej przypadłości zmiany strukturalne mogą dotknąć ścięgna: prostownika nadgarstka krótkiego, prostownika nadgarstka długiego, prostownika łokciowego nadgarstka, prostownika palców.
Spis Treści
- Łokieć tenisisty - przyczyny.
- Łokieć tenisisty - jakie są objawy?
- Jak zdiagnozować łokieć tenisisty?
- Leczenie, fizjoterapia i rehabilitacja łokcia tenisisty.
- Ćwiczenia zapobiegające nawrotom objawów łokcia tenisisty - kinesiotaping.
- Co oprócz ćwiczeń i terapii wzmacniających?
- Łokieć tenisisty - edukacja jako podstawa zapobiegania nawrotom dolegliwości.
Łokieć tenisisty - przyczyny
Mikrourazy mogą powstawać wskutek powtarzających się, wymuszonych ruchów przedramienia i nadgarstka, a także z powodu niewłaściwej biomechaniki ruchu. Wśród przykładowych czynności, które mogą wywoływać tego typu mikrourazy znajduje się:
- skręcanie mebli,
- dokręcanie śrub,
- wielogodzinna praca przy komputerze,
- gra w squasha
- inne sporty angażujące prostowniki nadgarstka.
Łokieć tenisisty - jakie są objawy?
Najczęstszym objawem występowania łokcia tenisisty jest ból, zwykle zlokalizowany w okolicy nadkłykcia bocznego kości ramiennej (nad ścięgnem prostowników), czyli po zewnętrznej stronie stawu łokciowego. Ból zazwyczaj nasila się przy wykonywaniu ruchów ręką czy podczas zaciskania dłoni, co prowadzi do dyskomfortu wykonywania nawet najprostszych czynności. Jeśli choroba jest w fazie zapalnej, może również występować ocieplenie i obrzęk tej okolicy. Nieleczone dolegliwości mogą ustępować samoistnie, jednak zmiany w strukturze tkanek prawdopodobnie będą prowadzić do ich nawracania, a także do zwyrodnienia stawów.
Jak zdiagnozować łokieć tenisisty?
Diagnoza opiera się na wywiadzie i badaniu fizykalnym, warto zwracać uwagę na zróżnicowanie objawów mogących pochodzić z odcinka szyjnego kręgosłupa lub nerwu promieniowego. Palpacja okolicy łokcia, przedramienia i nadgarstka ujawnia zwykle tkliwość okolicy przyczepów prostowników. Ból do łokcia może również promieniować z różnych innych struktur np. mięśni i powięzi.
Z tego względu, aby skutecznie leczyć łokieć tenisisty, kluczowe jest określenie źródła problemu. W tym celu ortopeda, współpracujący z fizjoterapeutą, może zlecić wykonanie badań, np. USG, skierowanie na dalszą fizjoterapię w celu dokładniejszej analizy struktur lub w przypadku podejrzenia konkretnego źródła bólu, skierowanie na rezonans magnetyczny kręgosłupa w odpowiednim odcinku. Dodatkowo pomocne w diagnozie mogą być testy Cozena i Milla.
Leczenie, fizjoterapia i rehabilitacja łokcia tenisisty
Na wstępie warto zadbać o odpoczynek i regenerację tkanek, które potencjalnie uległy uszkodzeniu. Jeśli mamy świadomość, że ból powstaje podczas wykonywania konkretnych czynności zawodowych, czy podczas uprawiania sportu to warto zaprzestać lub przynajmniej zmodyfikować te aktywności do czasu udania się do specjalisty.
Jakie są sposoby leczenia bólu łokcia tenisisty?
Fizjoterapia dobierana jest w zależności od wyniku badania i nasilenia dolegliwości bólowych. W fazie stanu zapalnego ważne jest działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne (terapia zimnem, leki przeciwzapalne, laser). Po ustąpieniu objawów stanu zapalnego następuje faza właściwej terapii łokcia tenisisty. Najczęściej stosowaną techniką jest masaż poprzeczny w dokładnej lokalizacji (przez odczuwany ból dość łatwo jest ją ustalić). Technika ta nie jest bezbolesna dla pacjenta, jednak jej stosowanie jest zalecane ze względu na bardzo dużą skuteczność. Można również wykonać techniki mobilizacyjne oraz masaż funkcyjny prostowników nadgarstka. Elastyczność tkanek zwiększa także stretching lub PIR (poizometryczna relaksacja mięśni).
Fizjoterapeuta podczas rehabilitacji powinien skupić się nie tylko na strukturach mięśniowo-powięziowych związanych z łokciem, ale także na innych obszarach ciała, wzmacniając wszystkie odpowiednie struktury i odciążając uszkodzone ścięgna. Jeśli ból wynika głównie z nieprawidłowej biomechaniki ruchu, kluczowe będzie poprawienie techniki poruszania się, a także wzmocnienie osłabionych mięśni i rozluźnienie napiętych, zbyt sztywnych mięśni.
Metod leczenia w przypadku łokcia tenisisty jest naprawdę wiele, dlatego najważniejsza jest diagnostyka i odnalezienie źródła problemu.
Ćwiczenia zapobiegające nawrotom objawów łokcia tenisisty - kinesiotaping
Poza pracą manualną i rozciąganiem tkanek istotne jest również wzmocnienie mięśni, a ponieważ łokieć tenisisty jest uszkodzeniem ścięgna, najlepiej w tym przypadku sprawdza się program ćwiczeń ekscentrycznych.
- Podczas wykonywania ćwiczeń powinien być odczuwany lekki dyskomfort (ból!).
- Ćwiczenia powinny być wykonywane codziennie, dokładny program zleci po konsultacji fizjoterapeuta.
- Dobre rezultaty osiągane są również poprzez stosowanie fali uderzeniowej.
Ze względu na to, że nadgarstek i łokieć są intensywnie używane w codziennych czynnościach i trudno wyeliminować ich aktywność, warto zastosować aplikację kinesiotapingu, aby odciążyć tkanki pomiędzy kolejnymi wizytami u fizjoterapeuty (przykładowy sposób oklejenia znajdziecie tutaj).
Co oprócz ćwiczeń i terapii wzmacniających w dolegliwościach związanych z łokciem tenisisty?
Jako element leczenia stosuje się również iniekcje z osocza bogatopłytkowego lub iniekcje sterydowe. Osocze uzyskiwane z krwi pacjenta jest wstrzykiwane w miejsce uszkodzenia, aby przywrócić prawidłową budowę tkanek i zapobiegać ich degeneracji. Skutkiem iniekcji sterydowej natomiast jest jedynie zniesienie dolegliwości bólowych i zapalnych, a nie leczenie właściwego uszkodzenia tkanek.
Łokieć tenisisty - edukacja jako podstawa zapobiegania nawrotom dolegliwości
Podczas całego procesu rehabilitacji istotna jest edukacja pacjenta w zakresie modyfikacji i poprawy ergonomii dotychczasowej aktywności zawodowej lub sportowej. Stosunkowo łatwo jest zaobserwować czynności, które powinny zostać (przynajmniej czasowo) wyeliminowane, ponieważ będą one powodowały zwiększanie dolegliwości. Leczenie powinno przynieść efekty po kilku tygodniach, jest to zmienne w zależności od nasilenia dolegliwości, stopnia uszkodzeń itp.
Jeśli leczenie zachowawcze nie przynosi efektów należy rozważyć leczenie operacyjne, jednak ono też nie zawsze przynosi zadowalające rezultaty.
Fizjoterapeuta: David Trojan
Gabinet fizjoterapii: Amiro Medical Clinic
Bibliografia
- Bhabra G., Wang A., Ebert J. R., Edwards P., Zheng M., Zheng M. H. (2016). Lateral Elbow Tendinopathy: Development of a Pathophysiology-Based Treatment Algorithm. Orthopaedic Journal of Sports Medicine, 4(11).
- Stasinopoulos D. (2016). Lateral elbow tendinopathy: Evidence of physiotherapy management. World Journal of Orthopaedics, 7(8), 463-466.