Kinesiotaping - kompletny przewodnik

Kinesiotaping to jedna z nowoczesnych metod wspomagających leczenie i rehabilitację, która zyskała ogromną popularność zarówno wśród specjalistów, jak i pacjentów na całym świecie. Choć wywodzi się z Japonii, obecnie jest szeroko stosowana w fizjoterapii, sporcie, a także w profilaktyce zdrowotnej. Metoda ta polega na aplikacji specjalnych elastycznych taśm na skórę, które – odpowiednio przyklejone – mogą redukować ból, wspomagać regenerację tkanek, a także poprawiać funkcję mięśni i stawów. W niniejszym artykule przybliżymy, czym dokładnie jest kinesiotaping, kto może go stosować, jakie mechanizmy za nim stoją oraz w jakich sytuacjach może przynieść realne korzyści terapeutyczne. Na nasze pytanie odpowedział - Marcin Lis fizjoterapeuta i właściciel Centrum Rehabilitacji i Terapii Rehabilis. 

Spis treści

• Czym jest kinesiotaping i na czym polega ta metoda terapeutyczna?
• Kto może wykonywać aplikację kinesiotapingu?
• Czy kinesiotaping może być stosowany u dzieci, kobiet w ciąży lub seniorów?
• Jakie są główne mechanizmy działania kinesiotapingu?
• Jakie problemy zdrowotne wspomaga lub leczy kinesiotaping?
• Czy kinesiotaping ma wartość terapeutyczną sam w sobie?
• Jak długo można nosić taśmy?
• Jak przebiega aplikacja kinesiotapingu?
• Czy kinesiotaping sprawdza się przy bólach menstruacyjnych lub głowy?
• Czy można brać prysznic z taśmami?
• Jak usunąć taśmy bez podrażniania skóry?

Czym jest kinesiotaping i na czym polega ta metoda terapeutyczna?

Początkiem lat 70-tych ubiegłego stulecia, Kenzo Kase rozpoczął pracę z firmą Nitto Denko nad nowym elastycznym materiałem-plastrem. Nie spodziewano się, że wymyślona przez niego koncepcja zdobędzie taką popularność. Kenzo Kase założył, że plaster rozciągający się tylko w jednym kierunku o współczynniku elastyczności najbardziej zbliżonym do rozciągliwości skóry, umożliwi poprzez odpowiednie naklejenia na skórę uzyskanie działania przeciwbólowego, poprawę funkcji oraz regenerację tkanek, a także pobudzi procesy leczenia. 

Metoda kinesiotaping była rozwijana w Polsce od 2004 r. przez instruktorów: Tomasza Senderka, Zbigniewa Śliwińskiego i Ireneusza Hałasa. Do 2007 r. pracowali pod auspicjami Kinesiotaping Association i starali się przełożyć na polskie realia ideę japońskiego myślenia, bazującego na terapii i diagnozie opartej na meridianach tj. liniach energetycznych. Stanowi ono podstawę medycyny dalekowschodniej, ale również poprzez brak powszechnej wiedzy w tym zakresie jest ogromną przeszkodą w rozumieniu i nauczaniu tej terapii w Europie. W maju 2007 roku instruktorzy kinesiotapingu z Europy zdecydowali o modyfikacji nazwy i treści nauczania. Doskonałym obszarem do przeniesienia i wykorzystania przedmiotowej wiedzy w realiach europejskich jest teoria łańcuchów mięśniowych oraz teoria tensegracji. Tak skonstruowana koncepcja została określona jako KINESIOLOGY TAPING.

Kto może wykonywać aplikację kinesiotapingu - czy wymaga to specjalnego szkolenia?

Aplikację powinien wykonywać osoba reprezentująca zawód medyczny takie jak: fizjoterapeuta, technik masażysta czy technik fizjoterapii po odpowiednim przeszkoleniu na kursie.

Czy kinesiotaping może być stosowany u dzieci, kobiet w ciąży lub seniorów?

Kiniesiotaping może być stosowany u niemowląt (przepuklina pępkowa), kobiet w ciąży, których zmienia się kształt kręgosłupa, zwiększa się jego wygięcie do przodu, powodując nierównowagę mięśniowo-powięziową, a w konsekwencji bóle kręgosłupa.

Nie ma możliwości pełnej redukcji bólu u kobiet w ciąży za pomocą farmakoterapii, często jest to bowiem przeciwwskazane. Dlatego, aby wyjść naprzeciw oczekiwaniom kobiet spodziewających się dziecka, proponujemy zastosowanie aplikacji kinesiotaping jako metody redukującej dolegliwości bólowe kompleksu lędźwiowo-krzyżowego w trakcie trwania ciąży, jak również podczas porodu.

Gdy pierś nie jest systematycznie opróżniania przez dziecko, następuje napięcie systemu skórno-powięziowego, co powoduje podrażnienie receptorów systemu nerwowego (Merkla, Paciniego, Purkiniego), które są zlokalizowane bezpośrednio pod skórą, w powięzi powierzchownej i głębokiej. Może to sprawiać dyskomfort bólowy oraz doprowadzić do stanów zapalnych piersi.

Kinesiology Taping umożliwia zwiększenie przestrzeni pomiędzy skórą a powięzią. Powoduje to aktywację endogennego systemu znieczulenia redukującego ból oraz zmniejsza napięcie skóry w obrębie napiętej piersi. Jest to doskonała forma wspomagania laktacji poprzez otwarcie przestrzeni międzypowięziowej nad kanalikami mlecznymi, przez co mleko może swobodnie docierać do brodawki sutkowej.

Jakie są główne mechanizmy działania kinesiotapingu?

Kinesiotaping jest wykonany z wysokiej jakości bawełny z warstwą 100% akrylu o kształcie sinusoidy. Nie zawiera leków i lateksu. Jego grubość, ciężar właściwy i rozciągliwość w zakresie 30–40% są zbliżone do parametrów rozciągliwych ludzkiej skóry. Jest wodoodporny, przepuszczalny dla powietrza, co pozwalana na niezakłóconą wymianę cieplną. Umożliwia to normalne funkcjonowanie na co dzień (mycie, pływanie). Rozciąga się tylko w jednym kierunku, co umożliwia wykorzystanie go do precyzyjnej korekcji systemu skórno-powięziowego.

Podstawą metody jest analiza screeningowa systemu mięśniowo-powięziowego, ocena funkcjonalna dysbalansu mięśniowego, a następnie dobór odpowiedniej aplikacji z wykorzystaniem oryginalnego plastra.

Kinesiology Taping proponuje osiem testów przesiewowych, ułatwiających dokonanie oceny i zastosowanie konkretnej aplikacji. Cztery z nich oceniają skórę i powięź w górnej części ciała, pozostałe cztery – w dolnej. Dzięki temu otrzymujemy informację o funkcjonowaniu systemu mięśniowo-powięziowego w tych rejonach, poszukując równocześnie informacji o napięciach w systemie. Dzięki takiemu działaniu otrzymujemy ocenę zaburzeń mechaniki układu powięziowego (ewentualnych restrykcji powięziowych). O doborze odpowiedniej aplikacji Kinesiology Tapingu w danym rejonie ciała decyduje precyzyjna ocena systemu mięśniowo-powięziowego. Jej celem jest normalizacja zaburzeń dysbalansu mięśniowo-powięziowego. Ma to nieocenione zastosowanie w fizjoterapii i fizjo-profilaktyce.

Kinesiology Taping to przede wszystkim oddziaływanie sensoryczne, ale również proprioceptywne.

Dzieje się tak poprzez odciążenie systemu powięziowego. Efektem aplikacji jest pofałdowanie powierzchni skóry, co powoduje zwiększenie przestrzeni pomiędzy skórą a powięzią. Umożliwia to usprawnienie mikrokrążenia krwi i limfy oraz aktywuje procesy samoleczenia

Jakie problemy zdrowotne, urazy wspomaga lub leczy kinesiotaping? Czy istnieją konkretne schorzenia, dolegliwości, które są wskazaniem do stosowania tej metody? 

Zastosowanie kinesiotapingu jest bardzo szerokie. Zastosować można w następujących schorzeniach: ortopedycznych, neurologicznych (urazach dotyczących ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego), kardiologicznych, korekcyjnych i wielu innych.

Do głównych zadań zaliczamy:

• redukcja bólu w obrębie narządu ruchu,
• uzyskanie równowagi czynności mięśniowej,
• wspomaganie i ekonomizacja czynności stawowej,
• poprawa krążenia krwi i chłonki,
• terapeutycznego wykorzystania segmentalnego i odruchowego wpływu na narządy wewnętrzne,
• uwalnianie zrostów powięziowych i zmniejszania twardości tkankowej.

Czy kinesiotaping ma wartość terapeutyczną sam w sobie, czy raczej jako wsparcie innych metod?

Tak, może być wykorzystywany jako samodzielna terapia, ale również świetnie się sprawdza jako wspomaganie i utrzymanie efektów po wybranej terapii w szczególności terapii manualnej.

Jak długo można nosić taśmy do kinesiotapingu? Od czego zależy czas noszenia taśm?

Taśmy nosimy do 7 dni, czas zależy od rodzaju aplikacji oraz miejsca aplikowania.

Jak przebiega aplikacja kinesiotapingu?

Tak, jeśli aplikujemy ją bezpośrednio na skórę to powinniśmy ją wcześniej odtłuścić a skóra powinna być sucha bez balsamu czy kremu. Jeśli skóra jest owłosiona, pacjent powinien przygotować miejsce pod aplikację przez ogolenie włosów maszynką.

Czy kinesiotaping sprawdza się przy bólach menstruacyjnych lub głowy?

Tak, w szczególności w migrenowych oraz napięciowych bólach głowy. W przypadku menstruacji, szczególnie w pierwszych dniach stosujemy aplikację w obrębie kości krzyżowej oraz odcinka L/S kręgosłupa.

Czy można brać prysznic z taśmami?

Tak, można brać prysznic, kąpać się, a nawet pływać.

Jak usunąć taśmy bez podrażniania skóry?

W celu usunięcia plastra należy najpierw zwilżyć go całkowicie niedrażniącym olejkiem, a następnie usunąć pod strumieniem ciepłej wody. Należy pamiętać, aby podczas odrywania plastra przytrzymać skórę palcem, aby jego odklejenie było jak najmniej nieprzyjemne i aby nie podrażniło skóry.

Podsumowanie

Kinesiotaping to bezpieczna, nieinwazyjna i szeroko dostępna metoda terapeutyczna, która znajduje zastosowanie w leczeniu wielu dolegliwości – od bólu kręgosłupa, przez urazy sportowe, aż po wspomaganie laktacji czy łagodzenie bólów menstruacyjnych. Dzięki odpowiednio dobranej technice aplikacji i znajomości anatomii, kinesiotaping może znacząco wspierać proces leczenia i poprawiać komfort życia pacjentów. Choć nie zastępuje innych form terapii, często stanowi ich skuteczne uzupełnienie. Warto jednak pamiętać, że prawidłowe stosowanie tej metody wymaga wiedzy i doświadczenia, dlatego aplikacje powinny być wykonywane przez wykwalifikowanych specjalistów.