Suche igłowanie - wszystko co powinieneś wiedzieć jako pacjent | fizjoterapeuta tłumaczy
Zastanawiasz się, czym jest suche igłowanie? Fizjoterapeuta zaproponował tę metodę podczas terapii, ale nie masz pewności, czy jest bezpieczna? A może po prostu chcesz dowiedzieć się, jak igły do suchego igłowania mogą pomóc w redukcji bólu? Jeśli te pytania cię nurtują – świetnie! W tym artykule dokładnie wyjaśniamy, na czym polega sucha igłoterapia, a na najważniejsze pytania odpowie nam fizjoterapeutka Klaudia Mojeścik z Centrum Rehabilitacji i Terapii Rehabilis.
Suche igłowanie - spis treści
- Co to jest suche igłowanie i komu pomaga?
- Jakie są najczęściej popełniane błędy przy stosowaniu suchej igłoterapii?
- Kto może wykonywać suchą igłoterapię? Czy wymagane są specjalne kwalifikacje?
- Suche igłowanie a akupunktura - czym się różni?
- Jakie są wskazania do stosowania suchego igłowania?
- Na jakie schorzenia, zespoły bólowe działa suche igłowanie?
- Jakie mechanizmy działania leżą u podstaw terapii suchego igłowania?
- Jakie efekty terapeutyczne można uzyskać dzięki suchemu igłowaniu?
- Czy suche igłowanie jest bezpieczne?
- Jakie tkanki są celem suchego igłowania - mięśnie, powięzi, inne?
- Czy suche igłowanie można stosować u dzieci, osób starszych lub kobiet w ciąży?
- Ile zabiegów suchego igłowania jest potrzebnych, by faktycznie odczuć poprawę? Od czego jest to zależne?
- Czy pacjent powinien się przygotować do sesji suchego igłowania?
- O czym świadczą różne rozmiary igieł?
- Jakie odczucia są normalne po zabiegu suchego igłowania, a co powinno zaniepokoić pacjenta?
- Suche igłowanie - podsumowanie.
Co to jest suche igłowanie i komu pomaga?
Suche igłowanie to metoda terapeutyczna w fizjoterapii, polegająca na wprowadzeniu przez skórę cienkiej, pełnej i sterylnej igły w mięśniowo-powięziowe punkty spustowe. Metoda ta znajduje zastosowanie u pacjentów z przewlekłymi i ostrymi bólami mięśniowo-powięziowymi. Suche igłowanie jest również stosowane w terapii blizn, gdzie poprawia ich mobilność i elastyczność.
Jakie są najczęściej popełniane błędy przy stosowaniu suchej igłoterapii?
Do najczęstszych błędów przy suchej igłoterapii należą:
- Niedokładna znajomość wiedzy anatomicznej.
- Brak znajomości i stosowania zasad higieny i aseptyki zabiegowej (utrzymania sterylności).
- Brak znajomości ewentualnych zagrożeń związanych z wykonywaniem zabiegu igłoterapii suchej w okolicach o zwiększonym ryzyku wystąpienia efektów niepożądanych.
Kto może wykonywać suchą igłoterapię? Czy wymagane są specjalne kwalifikacje?
Suchą igłoterapię może wykonywać wyłącznie wykwalifikowany fizjoterapeuta, który ukończył specjalistyczne szkolenie lub kurs obejmujący teorię i praktykę tej metody. Kurs taki powinien być prowadzony przez uprawnionych instruktorów i zgodny z obowiązującymi standardami bezpieczeństwa oraz zasadami higieny.
Suche igłowanie a akupunktura - czym się różni?
Tak naprawdę akupunktura i suche igłowanie są przeznaczone dla różnych grup pacjentów i mają odmienne cele. Łączy je jedynie to, że w obu metodach używa się igieł i na tym podobieństwa się kończą. Akupunktura wywodzi się z Tradycyjnej Medycyny Chińskiej i polega na wkłuwaniu igieł w określone punkty na ciele, tzw. punkty akupunkturowe. Według tej filozofii ma to na celu odblokowanie przepływu energii życiowej (tzw. „qi”) w kanałach energetycznych, zwanych meridianami. Z kolei suche igłowanie to technika stosowana głównie w fizjoterapii. Polega ona na precyzyjnym wkłuwaniu igły w tzw. punkty spustowe (więcej o punktach spustowych) w mięśniach i powięziach, są to miejsca, które powodują ból i napięcie. Celem igłowania jest zmniejszenie bólu, rozluźnienie mięśni i poprawa ich funkcji.
Jakie są wskazania do stosowania suchego igłowania? Na jakie schorzenia, zespoły bólowe działa suche igłowanie?
Do wskazań zastosowania suchego igłowania należą:
- Odtworzenie dolegliwości bólowych pacjenta podczas palpacji punktu spustowego.
- Obecność punktu spustowego w obrębie napiętego pasma brzuśca mięśniowego.
- Rzutowanie bólu w inne obszary ciała i wysoka tkliwość w obrębie drażnionego palpacyjnie brzuśca mięśniowego.
Na jakie schorzenia, zespoły bólowe działa suche igłowanie?
Suche igłowanie działa w przewlekłych i ostrych zespołach bólowych i przeciążeniowych układu mięśniowo - powięziowego takich jak:
- przeciążeniowe bóle kręgosłupa,
- tendinopatie i inne schorzenia ścięgien,
- napięciowe bóle głowy,
- zespół bolesnego barku,
- łokieć tenisisty, golfisty,
- zespół cieśni nadgarstka,
- kolano skoczka, biegacza,
- rwa kulszowa, udowa,
- bruksizm,
- blizny pooperacyjne.
Jakie mechanizmy działania leżą u podstaw terapii suchego igłowania?
Sucha igłoterapia polega na precyzyjnym nakłuwaniu tzw. punktów spustowych, są to nadwrażliwe miejsca w mięśniach, które często powodują promieniujący ból, ograniczenie ruchomości i napięcie tkanek. Wprowadzenie cienkiej igły bezpośrednio w taki punkt prowadzi do szeregu reakcji w organizmie.
Po pierwsze, dochodzi do miejscowego mikrourazu, który pobudza układ nerwowy do reakcji naprawczej. Organizm zwiększa przepływ krwi w danym obszarze, co wspomaga regenerację tkanek i usuwa nagromadzone substancje wywołujące ból. Po drugie, stymulacja punktu spustowego może wywołać krótkotrwały, mimowolny skurcz mięśnia, który jest uznawany za oznakę skutecznego trafienia w punkt problemowy. Taki odruch pomaga „zresetować” napięcie mięśniowe i przywrócić prawidłową funkcję mięśnia.
Jakie efekty terapeutyczne można uzyskać dzięki suchemu igłowaniu?
Do głównych efektów terapeutycznych suchego igłowania należy:
- redukcja dolegliwości bólowych szczególnie krótkookresowo,
- obniżenie nadwrażliwości uciskowej,
- w połączeniu z ćwiczeniami i innymi metodami: poprawa zakresu ruchomości i jakości życia.
Czy suche igłowanie jest bezpieczne?
Tak, sucha igłoterapia jest uznawana za bezpieczną metodę leczenia, pod warunkiem że jest wykonywana przez odpowiednio wykwalifikowanego fizjoterapeutę i u pacjenta nie występują przeciwwskazania do zabiegu.
Jakie tkanki są celem suchego igłowania - mięśnie, powięzi, inne?
Głównym celem suchego igłowania są tzw. mięśniowo-powięziowe punkty spustowe (ang. myofascial trigger points), czyli nadwrażliwe, napięte obszary w mięśniach szkieletowych, często wyczuwalne jako twarde zgrubienia lub „guzki”. Są one źródłem bólu miejscowego lub promieniującego i mogą prowadzić do ograniczenia ruchomości oraz osłabienia mięśnia.
Czy suche igłowanie można stosować u dzieci, osób starszych lub kobiet w ciąży?
Stosowanie suchego igłowania u dzieci, zwłaszcza w młodszym wieku, nie jest rekomendowane. Wynika to m.in. z ich większej wrażliwości na bodźce bólowe, ograniczonej zdolności do precyzyjnego opisania dolegliwości oraz konieczności pełnej współpracy i zaufania między dzieckiem a terapeutą. Co więcej, ze względu na to, że układ mięśniowo-szkieletowy dzieci wciąż się rozwija, preferowane są w ich przypadku łagodniejsze, nieinwazyjne formy terapii. Podobnie, sucha igłoterapia nie jest wskazana u kobiet w ciąży. Nakłuwanie tkanek może powodować reakcje ogólnoustrojowe, takie jak napięcie mięśniowe czy pobudzenie układu nerwowego, co może mieć negatywny wpływ na przebieg ciąży.
U osób starszych natomiast można stosować suche igłowanie, o ile pozwala na to stan zdrowia pacjenta i nie ma żadnych innych przeciwwskazań do wykonania zabiegu.
Ile zabiegów suchego igłowania jest potrzebnych, by faktycznie odczuć poprawę? Od czego jest to zależne?
To wszystko jest zależne od pacjenta i problemu, z jakim przychodzi. W większości przypadków już po pierwszej wizycie pacjent czuje mniejsze dolegliwości bólowe.
Czy pacjent powinien się przygotować do sesji suchego igłowania?
Tak, odpowiednie przygotowanie do sesji suchego igłowania może zwiększyć komfort pacjenta oraz ułatwić pracę fizjoterapeucie.
Przede wszystkim warto zadbać o wygodny, luźny strój, który umożliwi łatwy dostęp do obszaru poddawanego terapii. Jeśli zabieg będzie dotyczył kończyn dolnych (np. uda, łydki), dobrze jest zabrać ze sobą krótkie spodenki na przebranie. W przypadku pracy w okolicy barków, pleców czy karku przydatna będzie koszulka na ramiączkach lub możliwość jej łatwego zdjęcia.
O czym świadczą różne rozmiary igieł?
Różne rozmiary igieł informują o jej grubości oraz długości w milimetrach. Standardowa grubość igieł to 20-30 mm, natomiast ich długości mieszczą się w przedziale od 15-100mm. Długość igły dobiera się indywidualnie do pacjenta oraz opracowywanej okolicy ciała. Przykładowo do igłowania mięśni przedramienia używamy krótszych igieł, natomiast do mięśni pośladkowych, dłuższych.
Jakie odczucia są normalne po zabiegu suchego igłowania, a co powinno zaniepokoić pacjenta?
Po zabiegu suchego igłowania zawsze występuje tkliwość pozabiegowa, która prawidłowo utrzymuje się do 2 dni, często mogą wystąpić siniaki i krwawienie w postaci kropelki po wyciągnięciu igły; sporadycznie może wystąpić odczyn zapalny. Do bardzo rzadkich powikłań pozabiegowych zalicza się odmę płucną, infekcję układową dezorientację czy zaburzenia mowy.
Suche igłowanie - podsumowanie zagadnienia
Sucha igłoterapia, czyli tzw. suche igłowanie, to nowoczesna metoda stosowana w fizjoterapii w celu leczenia przewlekłych i ostrych dolegliwości bólowych mięśni i powięzi. Polega na wprowadzaniu cienkich, sterylnych igieł w tzw. punkty spustowe, które odpowiadają za napięcia i promieniujący ból. Zabieg ten różni się od akupunktury – nie opiera się na medycynie chińskiej, lecz na wiedzy anatomicznej i neurologicznej. Skutecznie wspomaga leczenie m.in. bólu kręgosłupa, barku, głowy, rwy kulszowej czy napięć mięśniowych i blizn pooperacyjnych.
Terapia przynosi szybkie efekty, często już po pierwszym zabiegu, ale skuteczność zależy od rodzaju dolegliwości i indywidualnych cech pacjenta. Choć sucha igłoterapia jest uznawana za bezpieczną, musi być przeprowadzana przez odpowiednio przeszkolonego fizjoterapeutę. Występują pewne przeciwwskazania – nie zaleca się jej dzieciom, kobietom w ciąży ani osobom z określonymi schorzeniami. Po zabiegu mogą pojawić się przejściowe objawy, takie jak tkliwość, siniaki czy krwawienie, które zwykle ustępują w krótkim czasie.
Autor: mgr Klaudia Mojeścik
Zobacz także:Przykładowe aplikacje suchego igłowania.
Bibliografia: